MANASTIRI KOSOVA I METOHIJE

Banjska, Gračanica, Bogorodica Ljeviška, Sveti Arhangeli, Velika Hoča, Zočište, Dečani, Pećka Patrijaršija

„U zajedničkom pamćenju naroda pretočenog u pesmu, nasleđe sjajnog razdoblja Nemanjića jesu hramovi, belezi prošlosti, dika i ponos, neprolazne vrednosti. U usmenom predanju nabrajaju se naročito vredni hramovi, poput pesme Miloš u Latinima. Prilikom nabrajanja zadužbina narodno pamćenje ističe trinaest crkava, od kojih je sa Kosova i Metohije pet (Visoki Dečani, Pećka Patrijaršija, Devič, Sveta Petka u Prizrenu (Bogorodica Ljeviška) i Gračanica). Uz one koji su danas na listi UNESCO-a nabrojan je i Devič, zadužbina Đurđa Brankovića“ - Bojan Popović

DAN 1. -  BEOGRAD – LAPLJE SELO
Polazak iz Beograda u 06.00 časova ispred Vaznesenske crkve (Ulica admirala Geprata broj 19). Usputna kraća zadržavanja radi odmora. Obilazak:
Manastir Banjska se nalazi u živopisnom krajoliku, na obali istoimene rečice – desne pritoke Ibra, u podnožju planine Rogozne. Manastir, sa crkvom posvećenom Svetom arhiđakonu Stefanu, sagrađen je na temeljima starije crkve, između 1312. i 1316. godine, kao zadužbina Svetog kralja Milutina, jednog od najmoćnijih vladara na Balkanu toga doba, po uzoru na Bogorodičinu crkvu u Studenici. Po svojoj arhitekturi ona spada u grupu crkava raškog stila. Bila je obložena kamenom oplatom u tri boje i bogato ukrašena skulpturom i kamenom plastikom. Unutrašnje zidove krasile su freske rađene u periodu 1317 – 1321. godine. Od ovog nekada raskošnog fresko – slikarstva sačuvani su samo fragmenti svetitelja u medaljonima na lukovima pod kubetom. Zlatopečatnom poveljom Sveti kralj je Banjsku bogato darivao, obezbedivši joj posede na Kosovu i Metohiji i tako je učinivši jednim od najbogatijih manastira u srednjevekovnoj Srbiji. Manastir je proglašen za stavropigijalni, četvrti po rangu u državi, iza Studenice, Mileševe i Sopoćana. Gradnjom je rukovodio Danilo II, tadašnji banjski iguman a potonji srpski arhiepiskop. Sveti kralj Milutin je Banjsku namenio za svoju grobnu crkvu. Kada se predstavio 1321. godine u Nerodimlju, Danilo II je preneo njegovo telo u Banjsku. Nakon Kosovske bitke mošti su prenete u Trepču, a potom, 1460. godine, u Sofiju, u crkvu Svete Nedelje ili Kraljevu crkvu gde i danas počivaju.
Manastir Gračanica je jedan od najlepših spomenika srpske srednjovekovne umetnosti. Nalazi se u istoimenom selu, udaljena 9 km od Prištine. Podignuta je između 1315. i 1321. godine. Po narodnom predanju, kralj Milutin je zaspao pred bitku na reci Gračanki. U snu mu se javio anđeo Gospodnji i prorekao mu pobedu. Kao blagodarnost Bogu, Sveti kralj je sagradio crkvu na temeljima stare Blagoveštenske crkve i posvetio je Uspenju Presvete Bogorodice. Ona je poslednja i najmonumentalnija u nizu njegovih zadužbina. Postala je sedište lipljanskih i gračaničkih episkopa a kasnije novobrdskih mitropolita. Građena je u formi petokupolne građevine sa osnovom u obliku upisanog krsta i fasadama od naizmeničnih redova kamena i opeke. Freske su oslikali grčki majstori iz Soluna, čuveni Mihailo i Evtihije, koji su živopisanje završili 1321. godine. Sačuvane su u gotovo prvorođenoj lepoti. One pripadaju narativnom slikarstvu, karakterističnom za srpsku i vizantijsku umetnost prve polovine 14. veka. Turci su opljačkali i spalili manastir 1383. godine, uništivši veliki broj rukopisnih knjiga i manastirske imovine. Bratstvo manastira je, po turskim zapisima, prihvatilo da uzgaja sokolove za turskog sultana, kako bi dobilo poreske olakšice. Ponovnim uspostavljanjem Pećke Patrijaršije počinje fizička i duhovna obnova manastira. Patrijarh Pajsije oko 1620. godine prepokriva krov crkve olovom. U 18. veku manastir postaje mirska crkva, da bi tek nakon Drugog svetskog rata svetinja ponovo bila nastanjena monaštvom. Jula meseca 2006. godine Gračanica je uvrštena u Listu svetske kulturne baštine UNESCO-a.
Dolazak u Laplje selo. Smeštaj u hotel, večera. Noćenje.

DAN 2. - LAPLJE SELO – PRIZREN – VELIKA HOČA – LAPLJE SELO
Paket doručak. Odlazak u Prizren. Prisustvovanje Svetoj Liturgiji. Obilazak: Bogorodica Ljeviška je saborni Prizrenski hram posvećen Uspenju Presvete Bogorodice. Sveti kralj Milutin ju je obnovio „od osnovanija“ 1306/07. godine. Izgradnju su nadgledali prizrenski episkopi Damjan i Sava, potonji srpski arhiepiskop Sava III. Protomajstor Nikola, koji je najverovatnije došao iz Epira, ostvario je početkom 14. veka arhitektonski veoma uspelu građevinu čije jezgro čini petokupolna crkva upisanog krsta, opasana bočnim ophodnim brodom i pripratom sa otvorenim tremom, sa kulom na zapadnoj strani. U Crkvi postoje dva sloja fresaka, stariji sa početka 13. veka i mlađi iz vremena Svetog kralja koji je urađen u periodu 1307 – 1313. godine. Na čelu freskopisaca bio je zograf Astrapa. Kada je car Dušan uzdigao Srpsku crkvu na rang Patrijaršije, eparhija dobija status mitropolije. Nakon što su Turci osvojili Prizren 1455. godine, oduzeta su imanja kojom su Nemanjići darivali Crkvu te je započela njena stagnacija. U vreme patrijaraha Arsenija III i Arsenija IV, Bogorodica Ljeviška je zapustela da bi verovatno u 16. veku bila pretvorena u džamiju koju su Turci nazvali Atik ili Džuma džamija. Njen zvonik je prezidan u minaret, fasada je prekrivena malterom baš kao i unutrašnji zidovi koje je krasio freskopis. Nakon oslobođenja od Turaka 1912. godine, Bogorodica Ljeviška je ponovo postala pravoslavna bogomolja a 1923. godine sa zvonika je uklonjen minaret. Temeljni konzervatorski radovi izvedeni su u periodu 1950 – 1953. godine. Crkva je spaljena marta 2004. kada su teško oštećeni portreti Nemanjića iz priprate, kao i slikarstvo naosa. Od 2006. godine crkva je uključena u UNESCO-vu Listu svetske baštine i UNESCO-vu Listu baštine u opasnosti.
Manastir Sveti Arhangeli udaljen je tri kilometra od Prizrena. Podignut je u klisuri reke Bistrice, na temeljima starije crkve u periodu 1343 – 1352. godine, kao zadužbina cara Dušana. Po završetku izgradnje car Dušan je izdao povelju kojom je darivao svetinju sa 93 sela i svakim drugim dobrima. Nakon smrti 1355. godine, njegovo telo je preneto i sahranjeno u katolikonu posvećenom Svetim Arhanđelima Mihailu i Gavrilu. Kroz istoriju o manastiru nema mnogo pisanih podataka. Konstantin Jiriček navodi da je nakon izmirenja srpske i grčke crkve 1375. godine, sveštenstvo obeju crkava održalo službu nad Dušanovim grobom i skinulo anatemu sa njega, njegovog sina cara Uroša i patrijarha Joanikija. Osvajanjem Prizrena 1455. godine Turci su manastiru naneli veliku štetu. Tesani kamen sa svetinje korišćen je za izgradnju džamije u Prizrenu. Svetinja je u tišini, lišena molitve i pojanja u slavu neba čekala trenutak svoga Vaskrsenja. Godine 1927. akademik Radoslav Grujić izvršio je otkopavanje manastira i preneo nađeni materijal u Arheološki muzej u Skoplju. Tek sedamdesetih godina prošlog veka zaštićeni su temelji i sačuvani delovi zidova. Crkva je bila oblika upisanog krsta sa tri oltarske apside. Njene dimenzije 28,5 h 16,75 metara ukazuju na monumentalni hram, čije su fasade bile obložene belim i crvenim mermerom. Crkvu je krasio kameni ikonostas, predivan mozaički pod, a unutrašnje zidove freskopis. Godine 1998. carski manastir je dočekao da se u njemu ponovo vaspostavi monaški život.
Velika Hoča jedno je od najstarijih naselja u Metohiji. Nalazi se četiri kilometra južno od Orahovca. Prvi put se pominje u darovnom pismu manastiru Hilandaru, koga je Stefan Nemanja pisao 1198/99. godine. Sveti kralj Milutin potvrđuje Hilandarske posede koje su Carskoj lavri darivali njegov otac i deda. Car Dušan manastiru Dečani na poklon daje vinograde. Velika Hoča je srpski biser na Metohiji. O njenom duhovnom i spomeničkom blagu svedoče mnoge crkve koje su blagoverni vladari i narod kroz vekove podizali. U selu postoje: Crkva Svetog Nikole iz 14. veka, Svetog Stefana iz 14. veka, Svetog Jovana, Svete Nedelje, Svete Petke, Svete Ane, Svetog Luke, Svetih Arhanđela, Svetog Petra… U selu se nalazi i Dečanska vinica, zgrada vinogradarskog podruma, još iz vremena cara Dušana. Centar sela je krasila Velikohočka sahat kula sa zvonom koju je po predanju darovala kneginja Milica. Turci su zvono odneli početkom 20. veka u Orahovac i postavili ga na svoju kulu. Netrpeljivost albanskog stanovništva prema Srbima kulminirao je krajem prošlog veka zbog čega je srpsko stanovništvo od tada pa do danas u Velikoj Hoči ostalo da živi suočeno sa teškim uslovima nemile svakodnevnice. Godine 2009. meseca septembra u Velikoj Hoči je otkriven i osvećen spomenik ubijenim i kidnapovanim Srbima na Kosmetu u periodu od 1998 – 2000. godine.
Manastir Zočište se nalazi u istoimenom srpsko – albanskom selu, 5 km jugoistočno od Orahovca. Selo sa crkvom Svetih Vrača Kozme i Damjana pominje se prvi put u povelji Svetog kralja Stefana Dečanskog 1327. godine, kojom daruje Hilandaru brojna imanja, čija su imena do danas sačuvana u neizmenjenom obliku. Po narodnom predanju crkva je “300 godina starija od Dečana”. Verovatno je zadužbina nekog od članova srpskog visokog klira, što predstavlja posebnu vrednost među sačuvanim spomenicima iz doba samostalne nemanjićke države. Ispod crkve nalazi se izvor Vrelo, čija se voda u narodu smatra lekovitom, kao “lečilište za oči”, pa otuda ime i selu i manastiru – Zočište. Crkva je građena kao jednobrodna građevina sa poluobličastim svodom i nešto širom pripratom od naosa crkve. Njeni unutrašnji zidovi bili su freskopisani a posebnom lepotom se isticao drvorezbareni ikonostas sa carskim dverima. Manastir je posedovao minej iz 15. veka koji se čuvao u Narodnoj biblioteci u Beogradu i koji je nestao u bombardovanju Beograda 6. aprila 1941. godine. Zočište je svoje najveće stradanje doživelo septembra 1999. godine kada su ga Albanci eksplozivom potpuno razorili, baš kao i srpsko groblje i srpske kuće oko manastira. Najveća svetinja manastira, celebne mošti Svetih vrača Kozme i Damjana tada su prenete u Sopoćane, da bi nakon poslednje obnove bile vraćene u saborni hram u kome su celivajući ih i molitveno im se obraćajući isceljenje pronašli mnogi.
Povratak u Laplje selo. Večera. Noćenje.

DAN 3. - LAPLjE SELO – BEOGRAD
Doručak. Obilazak: Manastir Visoki Dečani zadužbina je Svetog kralja Stefana Dečanskog i njegovog sina cara Dušana. Sveti kralj je započeo izgradnju 1327. godine i poverio je grupi majstora na čelu sa franjevcem Vitom iz Kotora. Nadzor je preuzeo arhiepiskop Danilo II. Godine 1330. Sveti kralj izdaje povelju kojom bogato daruje svoju zadužbinu, sa željom da oni koji se odluče da u njoj u monaštvu provedu život budu materijalno obezbeđeni, kako bi se potpuno posvetili molitvi. Nakon smrti 1331. godine Sveti kralj je tu i sahranjen, a brigu o izgradnji preuzima car Dušan do okončanja 1335. godine, kada i potvrđuje Dečanima priloge iz očeve povelje. Crkva je građena u duhu Raške škole. Ona je petobrodna, dimenzija 36 h 24 h 29 metara, i najveća je bogomolja podignuta u srednjevekovnoj srpskoj državi. Njena kamena plastika predstavlja jedinstveno blago u kojoj je srednjevekovna srpska umetnost, kao retko gde, napravila tako veliki iskorak ka romaničkoj i gotičkoj umetnosti. Hram posvećen Hristu Pantokratoru i Vaznesenju Gospodnjem je freskopisan u periodu 1337 – 1348. godine. Čini ga preko 1.000 kompozicija u 20 ciklusa, tematski vrlo promišljeno izabranih. Radilo ga je više umetnika što je uticalo da se stvori stilska raznolikost i kvalitativna nejednakost. Ipak, gledano u celini, Dečansko slikarstvo je puno raskoši. Nakon Kosovske bitke manastir je dospeo u težak položaj, pa je kneginja Milica 1397. godine morala da izda povelju kojom je otete posede vratila bratstvu. Na igumanski presto je početkom 15. veka stupio Grigorije Camblak pisac žitija Svetog kralja Stefana Dečanskog. U vreme robovanja pod Turcima, iako često oskudevajući u mnogo čemu, monaški život se ne gasi. Obnovom Pećke Patrijaršije u drugoj polovini 16. veka osetio se veliki polet, kada je u manastiru zaživela prepisivačka radionica koja je obogatila manastirsku biblioteku. U vreme Velike seobe 1690. godine manastir je opljačkan. Prilozima Srba koji su sa ovih prostora izbegli preko obala Save i Dunava obnavlja ju se manastirska zdanja i visoki bedemi koji su ga čuvali kroz vekove. Nakon ustanaka u Srbiji početkom 19. veka knez Miloš 1836. godine daje prilog kojim je podignut konak u manastiru. Nedugo zatim i knez Aleksandar Karađorđević 1849. godine daruje kivot u koji su položene mošti Svetog kralja Stefana Dečanskog. Od 2004. godine manastir je uključen u UNESCO-vu Listu svetske baštine.
Manastir Pećka Patrijaršija je podignuta uz reku Bistricu kraj Peći. Čine je četiri crkve sa velikom pripratom. U njoj su vekovima stolovali srpski arhiepiskopi i patrijarsi. Bili su okruženi učenim i umetnički nadarenim monaštvom, koje nije štedelo ni znanja ni truda da svetinju dostojno ukrasi sedište poglavara Srpske crkve. Najstarija crkva zadužbina je arhiepiskopa Arsenija I, iz prve polovine 13. veka. Posvećena je Svetim Apostolima. Oko 1320. godine uz njenu severnu stranu, arhiepiskop Nikodim je sagradio novu crkvu i posvetio je Svetom Dimitriju. Desetak godina kasnije, arhiepiskop Danilo II, sa južne strane crkve Svetih Apostola podiže treću crkvu i posvećuje je Bogorodici Odigitriji, a uz njen južni zid gradi i crkvu Svetog Nikole. Danilo II će podići i pripratu koja će objediniti sve tri bogomolje. I u vreme robovanja pod Turcima, a posle obnavljanja srpske crkvene organizacije, prvojerarsi su se trudili da ostave traga u ukrašavanju ovog jedinstvenog manastirskog kompleksa. Tako je patrijarh Makarije 1565. godine dao da se freskopiše velika priprata. Patrijarh Jovan obnavlja crkvu Svetog Dimitrija a njegov naslednik na tronu patrijarh Pajsije obnavlja živopis u istoj crkvi 1620/21. godine kao i u crkvi Svetih Apostola 1633/34. godine. Patrijarh Maksim preobražava unutrašnjost crkve Svetog Nikole 1673/74. a tri godine kasnije u njoj postavlja i novi ikonostas. Kraj 17. veka doneo je iskušenja, Veliku seobu Srba pod patrijarhom Arsenijem III što je označilo ne samo kraj ukrašavanja Pećke Patrijaršije, već njenu stagnaciju i početak propadanja. Riznica je opljačkana a posedi preoteti. Političko angažovanje Pećke Patrijaršije u austrijsko – turskim ratovima je ubrzalo odluku Porte da je ukine. Godine 1766. sultan je izdao berat kojim se ukida i samo ime Pećke patrijaršije, s tim da se ni pod kojim uslovom ne dozvoljava njena obnova, pa čak ni podnošenje molbe u tom pogledu. Po završetku Prvog svetskog rata u Pećkoj Patrijaršiji je nakon ujedinjenja srpske crkve, ustoličen prvi patrijarh obnovljene Patrijaršije, Dimitrije 1924. godine. Od tada se svi srpski patrijarsi uvode u tron u Pećkoj Patrijaršiji.
Povratak u Beograd u kasnim večernjim časovima.

ARANŽMAN OBUHVATA

  • prevoz autobusom visoke turističke klase (klima, audio i video oprema) na naznačenoj relaciji
  • 2 noćenja u hotelu „Konstantin“ u Lapljem Selu sa 2* u dvokrevetnim sobama sa kupatilom na bazi polupansiona – večera, doručak (klasično usluživanje) i 30. aprila paket doručak
  • degustaciju vina i posluženje u Velikoj Hoči
  • ulaznice za sve navedene posete
  • usluge stručnog vodiča
  • troškove organizacije putovanja.


NAČIN PLAĆANjA

30% vrednosti ugovorenog putovanja prilikom prijavljivanja.
Ostatak 15 dana pre početka  putovanja.

Cena aranžmana:

NAPOMENE I OPŠTI USLOVI

Aranžman je pravljen na bazi 30 uplata. Agencija zadržava pravo da otkaže aranžman najkasnije 3 dana pre planiranog polaska.
Za putovanje važe Opšti uslovi putovanja.
Agencija „Dobročinstvo“ zadržava pravo, da ukoliko dođe do promena cena na tržištu, izmeni cenu aranžmana za odgovarajući iznos.

Trenutno nema postavljenih komentara za ovaj program

PRIJAVA ZA PUTOVANJE

Molimo Vas, unestite sve tražene podatke
Ovaj verifikacioni broj unesite u polje